Ζωντανό Μνημείο, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο Δήμος Γόρτυνος, με την τεράστια ιστορία και τα αναρίθμητα πολιτιστικά στοιχεία του, άψογα “αραδιασμένα”, στη μαγική ομορφιά της Αρκαδικής Φύσης τους. Η χωροταξική
κατανομή των Δημοτικών Διαμερισμάτων είναι κατά τέτοιο τρόπο σχεδιασμένη, ώστε “υποχρεώνει” τον επισκέπτη να ακολουθήσει αυτή τη Φυσική Διαδρομή, από τη μία άκρη του Δήμου έως την άλλη, χωρίς να προσπεράσει ούτε μία γωνιά του. Δέκα έξι είναι τα χωριά του Δήμου: Έδρα η θρυλική Καρύταινα και οι συνοικισμοί της Καρβουνάρι και Καλυβάκια, το Κοτύλιο με τους συνοικισμούς του Στρογγυλό και Παλάτου, τα Μαυριά, τα Κυπαρίσσια του Κατσίμπαλη, η Ζώνη του Κουρουνιού, ο Ατσίχωλος, ο Βλαχόρραφτης και το Σαρακίνι με τους συνοικισμούς του Παλαιόκαστρο και Κρυονέρι.Κάθε χωριό, μοναδικά γραφικό. Αυτό δεν είναι τυχαίο, γιατί η πολυμορφία των οικισμών ακολουθεί την Αρμονία της Φύσης τους και, σε συνδυασμό με την παράδοση, προσφέρει ένα μόνιμο “οδοιπορικό ψυχικής ευφορίας”, που σε κατακλύζει και σε γοητεύει γιατί σε φέρνει σε άμεση επαφή με την έμφυτη ρίζα σου, που σε περιμένει να σε ξεναγήσει, στα απλωμένα στο ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ πλούτη της, αλλά και να σε ενθουσιάσει με την αμέριστη φιλοξενία - ανθρώπινη αληθινά επικοινωνία - των μόνιμων κατοίκων όλων των Δημοτικών Διαμερισμάτων.
ΚΑΡΥΤΑΙΝΑ - ΤΟ “ΤΟΛΕΔΟ” ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Τυπωμένη στο εθνικό μας χαρτονόμισμα των 5.000 δρχ., η Καρύταινα και ο “Γέρος του Μοριά” μεταφέρουν σε όλο τον πλανήτη το μήνυμα: “Η Ελλάδα Είναι Εδώ”.
Τα θρυλικά ποτάμια της χιλιοτραγουδισμένα. Απέραντος εξώστης πολιτισμού και ιστορίας, η Καρύταινα δεσπόζει στα δυτικά της Μεγαλόπολης, χτισμένη στον αυχένα δύο βουνοσειρών, με κορυφαίο άστρο της το Φράγκικο Κάστρο, που κτίστηκε από τον Γοδεφρείδο ντε Μπρυγιέρ στα μέσα του 13°” αιώνα.
Μία από τις δώδεκα Βαρωνίες της Πελοποννήσου, η Καρύταινα ονομάστηκε “ΤΟ ΤΟΛΕΔΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ”. Το περίφημο κάστρο της πέρασε στην ιστορία της Βυζαντινής Κυριαρχίας και στις δύο περιόδους της Ενετοκρατίας και Τουρκοκρατίας. Οι φθορές του επισκευάστηκαν από τον θ. Κολοκοτρώνη το 1826 και το Κάστρο χρησιμοποιήθηκε για καταφύγιο, αλλά και ορμητήριο εναντίον του Ιμπραήμ.
Είναι τριγωνικού σχήματος, πετρόχτιστο πάνω σε ένα τεράστιο βραχόβουνο και προσφέρει απεριόριστη θέα. Απ’ έξω αγέρωχος βρίσκεται ο Βυζαντινός Ναός της Παναγίας, γνωστός σαν “εκκλησία του Κολοκοτρώνη”, σταυροειδούς ρυθμού και διακοσμημένος με εξαιρετικής αισθητικής γλυπτό διάκοσμο.Στην Ανατολική πλευρά του Κάστρου ορθώνεται ο “Πύργος της Λεβένταινας”.
Χτίστηκε στα μέσα του 15ου αιώνα και διακοσμήθηκε με περίτεχνα κεραμικά, αποτελώντας σήμερα, ένα από τα σπάνια σωζόμενα δείγματα Βυζαντινής κατοικίας. Μέσα στο χωριό, αρχιτεκτονικά μνημεία περισυλλογής και ευλάβειας, συνυπάρχουν και κοσμούν τα υπέροχα πετρόχτιστα διώροφα σπίτια (τα περισσότερα κτισμένα τον 19° αιώνα), τα πολλά λιθόστρωτα σοκάκια και την πολύχρωμη πολυποίκιλη φύση, που “τραγουδά” την ιστορία τους μέσα από το κελάηδισμα των “βραχοτσοπανάκων”, μικρών πουλιών που ζουν κατά χιλιάδες στην Καρύταινα, που δίκαια έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος παραδοσιακός οικισμός. Ο Ναός της Ζωοδόχου Πηγής, είναι ένα άλλο μνημείο που εντυπωσιάζει. Σύνθετος, σταυροειδής εγγεγραμμένος με νάρθηκα, οικοδομήθηκε τον 14° αιώνα και μαζί με το περίφημο τριώροφο πέτρινο κωδωνοστάσιο σε σχήμα πύργου και ξεχωριστής αισθητικής τοιχοποιία, προσελκύει όλους τους επισκέπτες προσφέροντας στιγμές πολιτισμικού δέους.
Στην Β.Δ. άκρη της κωμόπολης, η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ατενίζει το Αρκαδικό Πανόραμα, χτισμένη τον 17° αιώνα, τρίκλιτη Βασιλική, με πολύ Ενδιαφέρουσες εσωτερικές τοιχογραφίες. Στην είσοδο του χωριού αλλά και λίγο έξω, κάτω από το δρόμο, πετρόχτιστες θολωτές κρήνες, ξεδιψούν κάθε ψυχή που τις πλησιάζει. Τα γραφικά καφενεδάκια, οι παραδοσιακές ταβερνούλες και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια είναι επαρκή και προσφέρουν ποιότητα καιnστον πιο απαιτητικό επισκέπτη. Κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου, γίνεται το περίφημο “Παζάρι των Γυναικών”, συγκεντρώνοντας χιλιάδες επισκέπτες από όλη την Ελλάδα, που φθάνουν στην Καρύταινα, για να αγοράσουν χειροποίητα υφαντά, κεντήματα και σπιτικά παραδοσιακά προϊόντα. Στον οικισμό της Καρύταινας Καρβουνάρι συναντάται ένα όμορφο φυσικό τοπίο με τρεχούμενα νερά και αιωνόβια πλατάνια, με το εκκλησάκι της Καρβουναρέικης Παναγιάς, που γιορτάζει με μεγάλο πανηγύρι στις 23 Αυγούστου. Η Καρύταινα δεσπόζει στη Νότια Γορτυνία, χτισμένη στο “Κέντρο του Μοριά”, 17 χιλιόμετρα από τη Μεγαλόπολη και 20 χιλιόμετρα από τη Δημητσάνα.
Απλωμένη στο βουνό “Άη-Λιας” ή “Ακρειοβούνι” στα 450 μ. υψόμετρο, μοιάζει να “βρέχει τα πόδια της” στη μεγάλη κοιλάδα του Αλφειού. Η ιστορία της χάνεται στους αρχαίους χρόνους, τότε που ονομαζόταν “ΒΡΕΝΘΗ” και ξαναβρίσκεται ερειπωμένη το 176 μ.Χ. από τον περιηγητή Παυσανία.
.jpg)
Με τα νερά του Αλφειού και των ξακουστών πηγών του, λειτούργησαν για πολλά χρόνια νερόμυλοι και μία νεροτριβή, ανθίζοντας της βιοτεχνίες των μυλωνάδων. Σήμερα σώζονται: πάνω από την περίφημη Γέφυρα του Κούκου ένα τετράφθαλμος μύλος που λειτουργεί με το ένα ζευγάρι μυλόπετρες, ένας παλαιότερος μετασκευασμένος κάτω από τη γέφυρα και απέναντι του τα ερείπια ενός τρίτου. Στον άνω ρου του Αλφειού και κάτω από την Καρύταινα συναντάται ένα εντυπωσιακό φαράγγι. Βαδίζοντας τη μεγάλη παλαιά γέφυρα, το μάτι δεν προλαβαίνει να “συλλάβει” τις ατέλειωτες ομορφιές που περιβάλλουν αυτόν τον μοναδικό μυστηριακό τόπο, που αποτελεί “τουριστικό ορμητήριο” της Ν. Γορτυνίας, για όλες τις διαδρομές και στα τέσσερα σημεία του Αρκαδικού ορίζοντα. - Προς το Ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος, η Λυκόσουρα που ήταν η Αρχαιότερη Πύλη του Κόσμου. Χτισμένα στις πλαγιές του Λυκαι’ου, το χωριό του Κουρουνιού και το Κοτύλιο. Στην ανατολική πλαγιά του Λυκαίου όρους, ο Κουρουνιός δεσπόζει μαζί με το “Κάστρο του Ψηλού Αγιώργη” από την εποχή της Φραγκοκρατίαι Δυτικά του χωριού συναντάμε “τα Στενά του Αγιοθανάση”, άμεσα συνδεδεμένα και αυτά με τον οπλαρχηγό 0. Κολοκοτρώνη και τους άλλους Καπεταναίους της Επανάστασης του ‘21. Στην περιοχή μεταξύ Καρύταινας και Κουρουνιού, κοντά στην “Αγία Βαρβάρα, υπάρχουν ερείπια του οικισμού “Ξηροκαρύταινα” καθώς και υπολείμματα του “Καμένου Τζαμιού”. Τοπίο φυσικής ομορφιάς για την απεριόριστη θέα που προσφέρει, αποτελεί το σημείο που είναι χτισμένο το εκκλησάκι της “Ψηλής Παναγιάς”, του 1870, πάνω στο ομώνυμο βουναλάκι. Το Κοτύλιο, χτισμένο σε υψόμετρο 900 περίπου μέτρων στις πλαγιές ίου Λυκαίου, με τους συνοικισμούς του Παλαιού και Σιρογγυλό, χαρακτηρίζεται ως η “Αετοφωλιά” του Δήμου Γόρτυνος, με μεγαλόπρεπη πανοραμική θέα και με αξιόλογη ιστορική παρουσία.
Προς το Λούσιο, που διασχίζει το επιβλητικό φαράγγι με τα παραδοσιακά γεφύρια του και τις πλατανόσκεπες όχθες του, εκεί που οι Νύμφες έλουζαν τον Δία μετά τη γέννηση του στο Λύκαιο Όρος. Σε πολλά σημεία των απόκρημνων και κοφτερών βράχων έχουν σχηματισθεί πολλά μικρά σπήλαια με μαγευτικούς σταλακτίτες, που εκστασιάζουν τον επισκέπτη, αποπνέοντας φυσική ομορφιά και αρμονία. Μέσα στο Φαράγγι βρίσκουν τροφή και καταφύγιο πολλά άγρια είδη πουλιών και ζώων, ενώ η μοναδικότητα του τόπου, συνδυαζόμενη με το βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο και στη μοναστική ζωή των ανθρώπων.
Προς την Αρχαία Γόρτυνα, δίπλα στο Ιερό Ποτάμι και στα σωζόμενα περίφημα αρχαία Λουτρά του Ασκληπιού, αλλά και στην περίφημη Μονή Καλαμίου. Παλαιότερα η Βυζαντινή Μονή της Κοιμήσεως Θεοτόκου υπήρξε προπύργιο του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού, στα δυσβάσταχτα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Σήμερα η Μονή αναστηλωμένη, περιμένει να χαρίσει στον επισκέπτη στιγμές ομορφιάς, θαυμασμού και περισυλλογής, περιτριγυρισμένη από μια παρθένα ποικιλόχρωμη φύση.
Προς τους χώρους του καγιάκ και του ράφτινγκ, λίγο μετά το παραδοσιακό γεφύρι Καρύταινας Ατσίχωλου υπάρχουν έντονες συγκινήσεις, για τους λάτρεις των ποτάμιων σπορ, με οργανωμένα ταξίδια στο νερό.
Προς την Ανδρίτσαινα, μέσα από τις βόρειες πλευρές του Λύκαιου Όρους, μια μαγευτική αξέχαστη διαδρομή, ή προς τον Ατσίχωλο, το γραφικό παραδοσιακά χτισμένο χωριό, 7 χλμ. βόρεια της Καρύταινας, όπου δεσπόζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Αθανασίου, χτισμένος με πέτρα της περιοχής, η παραδοσιακή κρήνη και το πυκνό δάσος από δάφνες. Συνεχίζοντας προς βορρά, λίγα χιλιόμετρα μετά τον Ατσίχωλο, βρίσκεται χτισμένο στη δυτική πλευρά της Χαράδρας του Λούσιου το ιστορικό Βλαχόρραφτη.Ο Παυσανίας το 174 μ.Χ., γράφει για τα “Αρχαία Μάραθα”, πρώτη ονομασία του χωριού. Τα ερείπια της αρχαίας πόλης σώζονται μέχρι σήμερα στην τοποθεσία “Μαραθιά”, στους πρόποδες του λόφου “Καλογριά” και στον λόφο του Αγίου Νικολάου.
Το Βλαχόρραφτη είναι σχεδόν αόραίο από κάθε σημείο ιου ορίζοντα και μόνο όταν πλησιάσεις πολύ κοντά ίου το βλέπεις να ξεπροβάλλει ξαφνικά, αρχοντικά γραφικό, έτοιμο να σε υποδεχτεί και να σου διηγηθεί την ιστορία του.Κομψή μινιατούρα της αρκαδικής μεγαλοπρέπειας κρατάει σήμερα ζωντανές όλες τις μνήμες χάρη στην αγάπη και τη φροντίδα των αδελφών Αγγελόπουλων. Δέκα πέντε χιλιόμετρα από την Καρύταινα, σε υψόμετρο 650 μ., περικυκλωμένο από τους λόφους του Αγίου Νικολάου, του Κολοκοτρώνη, του Αγίου Γεωργίου και της Καλογριάς, το Βλαχόρραφτη αποτελεί ιδανικό τόπο για επίσκεψη και οδοιπορία στις καταπράσινες δασωμένες πλαγιές του. Ιδιαίτερα συναρπαστικός είναι ο λόφος του Αγ. Νικολάου, σε υψόμετρο 701 μ., που πήρε το όνομα του από τον ομώνυμο Ναό. Νότια και δυτικά του λόφου υπάρχουν οι πηγές “Κουριαλός” και “Μούσγα”. Εκεί βρίσκεται και το περίφημο φρούριο του Αγίου Νικολάου μια και το Βλαχόρραφτη δεν αποτέλεσε εξαίρεση στην εποχή της Φραγκοκρατίας.
Στα μικρά μαγαζάκια του χωριού η φιλοξενία είναι αμέριστη και όλοι οι κάτοικοι πρόθυμα και περήφανα θα μιλήσουν για την ιστορία τους και τη ζωή τους, κερνώντας πάντοτε μεζέδες και καλό κρασί τον κάθε επισκέπτη, κι ύστερα θα του προτείνουν να επισκεφθεί το σπουδαίο Λαογραφικό Μουσείο, τους δέκα αξιόλογους Ναούς, με κορυφαίο τον Ι. Ναό της Αγίας Τριάδος, Σταυροειδούς Βασιλικής που ξεχωρίζει με την μεγαλοπρέπεια του. Όμως κανείς δεν μπορεί να φύγει απ’ το Βλαχόρραφτη χωρίς να οδοιπορήσει στις περίσσεια όμορφες κρήνες του με πρώτη και καλύτερη την “Κάτω Βρύση”, εκεί που ένας τσοπάνος - ράφτης σταμάτησε και έγινε ο πρώτος κάτοικος ίου χωριού. Η “Βρύση του Μητσάρα” και η “Κρύα Βρύση” κάνουν τον δρόμο της επιστροφής προς την Καρύταινα αξέχαστο. Και ίσως, μια τελευταία αξέχαστη μνήμη, να είναι η επίσκεψη στη σταυρεπίστεγη εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που βρίσκεται στη είσοδο του χωριού και χτίστηκε στις αρχές του 18ου αιώνα, έχοντας ανακηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο σήμερα. Η ψυχική ανάταση που προσφέρει το εσωτερικό του Ναού με τις υπέροχες αγιογραφίες θα είναι το καλύτερο “φινάλε” αυτής της μαγευτικής επίσκεψης στα “Μάραθα” του Παυσανία. Συνεχίζοντας, συναντάμε το Σαρακίνι με τους συνοικισμούς του Παλαιόκαστρο και Κρυονέρι.
Στους πρόποδες του Παλαιόκασίρου πηγάζουν τα κεφαλάρια της Ταβέρνας και του Κεφαλόβρυσου, που με τα άφθονα και κρυστάλλινα νερά τους σχηματίζουν το μικρό ποτάμι, το οποίο χύνεται στον Αλφειό.Εδώ τοποθετείται και η Μυκηναϊκή Φηρή, που περιγράφει ο Όμηρος στην Οδύσσεια, με το απέραντο Μυκηναϊκό Νεκροταφείο, τους εκατοντάδες θαλαμωτούς τάφους και το Νεκρομαντείο και επιβεβαιώνει, έτσι, τη σχέση του “πολυμήχανου” Οδυσσέα με την Αρκαδική Γη.
Πάνω από την Ομηρική πολιτεία υψώνεται το κάστρο Αράκλωβο με τα κυκλώπεια τείχη, που έγινε θρύλος την περίοδο της Φραγκοκρατίας και ενέπνευσε το Φώτη Κόντογλου να το απεικονίσει. Φρούραρχος του ο γενναίος Δοξαπαιρής Βουτσαράς. Όλος ο Δήμος Γόρτυνος είναι μια “μαγική ζωγραφιά”, μια αισθαντική εικόνα που περικλείεται από την αυτόχθονη και παρθένα ακόμα φύση που αγκαλιάζει όλα τα πολιτισμικά αρκαδικά στοιχεία και τα παρουσιάζει στα μάτια του κάθε περιηγητή σε μια ανυπέρβλητη αρμονική χωροταξία. Οι μεγάλες πολιτιστικές και ιστορικές καταβολές του Δήμου Γόρτυνος τον καθιστούν σήμερα σημείο αναφοράς του Αρκαδικού Πολιτισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, με Φάρο του Ελληνισμού την Καρύταινα, που αιχμαλωτίζει τον επισκέπτη με την ομορφιά της αλλά προπαντός, με εκείνη την ευλάβεια που στεφανώνει και ανυψώνει την Αιώνια Αρκαδική Πραγματικότητα.
*από την ιστοσελίδα: ‘ΣYΝΕΡΓΑΣΙΑ ΟΤΑ ΕΛΛΑΔΑΣ’ - ΣΥΝ.ΟΤΑ Α.Δ.Α.Ε είναι η Ανώνυμη Διαδημοτική Αναπτυξιακή Εταιρεία ΟΤΑ.
Διεύθυνση: Σ. Πέτρουλα 3, 133 41 - Άνω Λιόσια Τηλ.: 210 2486041 - 5, fax: 210 2486046E-mail: synota@mitnet.gr'
[www.synota.gr]
Ιστοσελίδα Δήμου: [gortynos.gr]
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Εφημερίδα Λούσιος" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
